Bomen met bladerdak voor de schaduw, hogere planten voor insecten en opvang van regenwater om de tuin te kunnen besproeien. In de verdichtende binnenstad van Zaandam kan de binnentuin van nieuwbouwproject De Tijdgeest in Westerwatering het eerste goede Zaans voorbeeld worden van klimaatbestendig bouwen bij verstedelijking.

De Tijdgeest komt op de plek van het voormalige Achmea-kantoor aan de Houtveldweg/Ebbehout. Donderdag 18 april tekenden gemeente en Roodvoet BV het contract. De eerste bewoners zouden in 2021 een van de 306 vrije sectorhuurwoningen moeten betrekken.

De tuin van ruim duizend m2 van De Tijdgeest is ontworpen door Willem Jakobs in samenwerking met Poelmans Reesink en in opdracht van Strategie Architecten. ‘Het is een voorlopig ontwerp dat ook is doorgenomen met een constructeur. De ontwikkelaar wil met deze tuin veel kwaliteit toevoegen aan de appartementen.”

Biodiversiteit
De voorlopig openbaar toegankelijke tuin komt ongeveer 1,50 meter hoogte op het dak van de parkeergarage. “Het voelt als het maaiveld voor de bewoners. We kiezen bij de bankjes voor bladrijke bomen die kunnen volgroeien. Verder komen er kleinere bomen, zoals krenten. Ik vind het mooi als die in hun natuurlijke vormen kunnen uitgroeien. De gekozen planten zijn aantrekkelijk voor vlinders, bijen en andere insecten. Realiseren we ons met zijn allen wel hoe heftig het is dat er nog maar 20 procent van de insecten over is?”

Opvang regenwater
Er wordt zo’n 30 cm grond gestort zodat de grotere vaste planten ruimte hebben om te wortelen. De grindlaag onder de planten helpt water langer vast bij een hoosbui. Onder de daktuin staat een opslagtank die het regenwater opvangt. Dat kan omhoog worden gepompt om de tuin bij droogte te kunnen besproeien

Openbare ruimte
Voor bewoners zonder balkon heeft De Tijdgeest ook nog twee gemeenschappelijke daktuinen op de vijfde en zesde verdieping. De Tijdgeest is voorlopig het eerste woningbouwproject met zichtbaar klimaatbestendig groen. De gemeente probeert te sturen op eigen wensen zoals voldoende sociale huur en met behulp van de omgevingsvisie ook op type bouw en randvoorwaarden. Volgens een communicatie-adviseur van Zaanstad heeft de gemeente vooralsnog geen wettelijke instrumenten om klimaatbestendig bouwen af te dwingen zoals ze dat met een parkeernorm of energienorm EPC wel kan.

“De woningbouw moet gepaard gaan met gebiedsontwikkeling die de stad naar een hoger plan tilt als het gaat om voorzieningen en de inrichting van de openbare ruimte”, zei wethouder Hans Krieger onlangs. Zaanstad ziet De Tijdgeest als een heel goed voorbeeld hiervan.

Projecten in Westerwatering in kaart