Met temperaturen tot 35 graden kregen we vorige week een voorproefje van de zomers van de toekomst. Trekken we ons dan allemaal met loeiende airco’s terug achter onze grote ramen? Zaanstad bereidt zich voor op een klimaatbestendig beleid tegen hittestress.

Om het groene buitengebied te ontzien, bouwt Zaanstad vooral binnenstedelijk. Stenen houden lang warmte vast. Over 30 jaar hebben we hier het klimaat van Bordeaux. Dat klinkt misschien aantrekkelijk maar daar hebben huizen dikke muren, een terras op het noorden of oosten en geen grote ramen op het zuiden. Bij het ontwerpen is rekening gehouden met veel zonneschijn.

Hittestress
Voortdurende hitte heeft uiteenlopende gevolgen voor de leefbaarheid in de stad, die in zomerse nachten nauwelijks afkoelt. Kwetsbare mensen als ouderen en kleine kinderen kunnen gezondheidsproblemen krijgen. Hittestress leidt in het algemeen tot slaapgebrek en een lagere arbeidsproductiviteit.

Klimaatbestendige stad
In 2020 moet Zaanstad een plan van aanpak hebben opgesteld waarin maatregelen zijn opgenomen om de effecten van klimaatverandering, zoals extreme regenval, hittestress en droogte te beheersen. Die maatregelen voor een klimaatbestendige stad moeten dan in 2050 uitgevoerd zijn.

Zaanstad heeft hittestresskaarten waarop te zien is dat vooral de dichtbebouwde wijken veel warmer zullen worden. Maar die ‘rode’ plekken zeggen niet alles. Daarom heeft Zaanstad de Hogeschool van Amsterdam onderzoek laten doen naar hittestress in de openbare ruimte in Zaanstad-Noord.

Afstand tot parken
Daarbij werd gekeken naar verschillende aspecten van de buitenruimte en leefbaarheid. Denk aan kwetsbare groepen bewoners en de afstand tot parken en buurtvoorzieningen (scholen, apotheek, supermarkt) maar ook aan de mate van verharding door klinkers of asfalt. Die verharding houdt warmte vast.

Inrichting openbare ruimte
Het niet wenselijk is dat ouderen op een tropische dag een kilometer in de zon moeten lopen om een boodschap te doen. Een verkoelend park zou niet te ver weg moeten liggen en moet meer bezoekers dan nu kunnen opvangen. De gemeente breidt het onderzoek uit naar de gehele stad om de echte knelpunten in kaart te brengen. Uiteindelijk moeten er maatregelen worden genomen om de hittestress te beperken door een andere inrichting van de openbare ruimte.

Particuliere tuin vergroenen
Zestig procent van de ruimte in Zaanstad is niet van de gemeente, maar van bedrijven en particulieren. Ook zij doen er goed aan hun bedrijfswoning of eigen tuin te vergroenen om de overlast van hitte en extremere buien te beperken.